ABC Düzenlemesi olarak bilinen, Borsa İstanbul A.Ş.'de işlem
gören payların işlem esaslarının farklılaştırılmasına yönelik Kurulumuz
düzenlemelerinin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatın
yürürlüğe girmesi, Borsa İstanbul’da işlem gören payların işlem esaslarının
yeni mevzuat, yeni pazarlar ve son yıllarda halka açılmış olan şirketler
dikkate alınarak gözden geçirilmesi sonucunda;
A) Piyasa, platform veya pazar bakımından;
1) Borsa pay piyasasında işlem gören payların işlem
esaslarının belirli özellikleri dikkate alınarak farklılaştırılması ve bunların
sınıflandırılması amacıyla söz konusu payların A, B ve C olmak üzere üç farklı
grupta izlenmesine,
2) Pay piyasası dışında kalan; Gelişen İşletmeler Piyasası
(GİP), Serbest İşlem Platformu (SİP), Nitelikli Yatırımcı İhraç Pazarı ve
Gözaltı Pazarı’nda (GP) işlem gören payların genel olarak D Grubu adı altında
izlenmesine ve söz konusu payların içinde bulunduğu piyasa, platform veya
pazarın özellikleri dikkate alınarak farklı işlem esaslarına tabi tutulmasına,
B) Fiili Dolaşımdaki Pay (FDP) değeri bakımından, Borsa
tarafından belirlenen değerleme dönemi itibarıyla FDP değerinin ortalaması;
1) 30 milyon TL ve üzerinde olan payların, A Grubuna dahil
edilmesine,
2) 30 milyon TL’nin altında ancak 10 milyon TL ve üzerinde
olan payların B Grubuna dahil edilmesine,
3) 10 milyon TL’nin altında olan payların C Grubuna dahil edilmesine,
C) Mevcut veya ilave kurallar bakımından;
1) A Grubu payların;
i) Sürekli müzayede işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Kredili alım, açığa satış, ödünç alma veya ödünç verme
işlemlerine konu olabilmesine,
2) B Grubu payların;
i) Sürekli müzayede işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Kredili alım, açığa satış, ödünç alma veya ödünç verme
işlemlerine konu olabilmesine,
iii) Belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
%100’ü oranında özkaynak bulundurma şartına tabi olmasına, buna göre bir müşterinin
takası henüz gerçekleşmemiş işlemleri sonucunda, belirli bir anda B grubu
paylarda oluşabilecek açık takas pozisyonunun asgari %100’ü oranında net
varlığının bulunmasının zorunlu olmasına, ayrıca bu paylarda gerçekleştirilen işlemlerde
hiçbir suretle ve yatırım kuruluşu yönetim kurulu kararı ile de olsa müşteri
bazında veya genel olarak özkaynak oranlarının değiştirilememesine ve teminat
alınmaksızın emir kabul edilememesine,
iv) Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış,
ödünç alma veya ödünç verme işlemlerinde özkaynak oranının hesaplanmasında en
çok %50’si oranında özkaynak olarak kabul edilebilmesine,
3) C Grubu payların;
i) Piyasa yapıcısı veya likidite sağlayıcısına sahip olması
durumunda sürekli müzayede işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Piyasa yapıcısı veya likidite sağlayıcısına sahip
olmaması durumunda tek fiyat işlem yöntemine tabi olmasına,
iii) Kredili alım işlemi veya açığa satışa konu olmamasına,
iv) Belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
%100’ü oranında özkaynak bulundurma şartına tabi olmasına, buna göre bir
müşterinin takası henüz gerçekleşmemiş işlemleri sonucunda, belirli bir anda C
grubu paylarda oluşabilecek açık takas pozisyonunun asgari %100’ü oranında net
varlığının bulunmasının zorunlu olmasına, ayrıca bu paylarda gerçekleştirilen işlemlerde
hiçbir suretle ve yatırım kuruluşu yönetim kurulu kararı ile de olsa müşteri
bazında veya genel olarak özkaynak oranlarının değiştirilememesine ve teminat
alınmaksızın emir kabul edilememesine,
v) Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış,
ödünç alma veya ödünç verme işlemlerinde özkaynak olarak kabul edilmemesine,
4) D Grubunda Gelişen İşletmeler Piyasasına (GİP) dahil olan
payların;
i) Piyasa yapıcısına sahip olması durumunda sürekli müzayede
işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Piyasa yapıcısına sahip olmaması durumunda tek fiyat
işlem yöntemine tabi olmasına,
iii) Kredili alım işlemi veya açığa satışa konu olmamasına,
iv) Belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
%100’ü oranında özkaynak bulundurma şartına tabi olmasına, buna göre bir
müşterinin takası henüz gerçekleşmemiş işlemleri sonucunda, belirli bir anda D
grubu paylarda oluşabilecek açık takas pozisyonunun asgari %100’ü oranında net
varlığının bulunmasının zorunlu olmasına, ayrıca bu paylarda gerçekleştirilen işlemlerde
hiçbir suretle ve yatırım kuruluşu yönetim kurulu kararı ile de olsa müşteri
bazında veya genel olarak özkaynak oranlarının değiştirilememesine ve teminat
alınmaksızın emir kabul edilememesine,
v) Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış,
ödünç alma veya ödünç verme işlemlerinde özkaynak oranının hesaplanmasında en
çok %50’si oranında özkaynak olarak kabul edilebilmesine,
5) D Grubunda Serbest İşlem Platformu (SİP) veya Nitelikli
Yatırımcı İşlemleri Pazarına (NYİP) dahil olan payların;
i) Tek fiyat işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Kredili alım işlemi veya açığa satışa konu olmamasına,
iii) Belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
%100’ü oranında özkaynak bulundurma şartına tabi olmasına, buna göre bir
müşterinin takası henüz gerçekleşmemiş işlemleri sonucunda, belirli bir anda D
grubu paylarda oluşabilecek açık takas pozisyonunun asgari % 100’ü oranında net
varlığının bulunmasının zorunlu olmasına, ayrıca bu paylarda gerçekleştirilen işlemlerde
hiçbir suretle ve yatırım kuruluşu yönetim kurulu kararı ile de olsa müşteri
bazında veya genel olarak özkaynak oranlarının değiştirilememesine ve teminat
alınmaksızın emir kabul edilememesine,
iv) Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış,
ödünç alma veya ödünç verme işlemlerinde özkaynak olarak kabul edilmemesine,
v) Brüt takas uygulamasına tabi olmasına,
6) D Grubunda Gözaltı Pazarına dahil olan payların;
i) Tek fiyat işlem yöntemine tabi olmasına,
ii) Kredili alım işlemi veya açığa satışa konu olmamasına,
iii) Belirli bir anda oluşabilecek açık takas pozisyonunun
%100’ü oranında özkaynak bulundurma şartına tabi olmasına, buna göre bir
müşterinin takası henüz gerçekleşmemiş işlemleri sonucunda, belirli bir anda D
grubu paylarda oluşabilecek açık takas pozisyonunun asgari %100’ü oranında net
varlığının bulunmasının zorunlu olmasına, ayrıca bu paylarda gerçekleştirilen işlemlerde
hiçbir suretle ve yatırım kuruluşu yönetim kurulu kararı ile de olsa müşteri
bazında veya genel olarak özkaynak oranlarının değiştirilememesine ve teminat
alınmaksızın emir kabul edilememesine,
iv) Sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış,
ödünç alma veya ödünç verme işlemlerinde özkaynak olarak kabul edilmemesine,
Ç) Bu kapsamda; A, B, C ve D gruplarında yer alan paylara
ilişkin sınıflandırma ve kuralların aşağıdaki tabloda özetlenen şekliyle kabul
edilmesine,
D) Düzenleme kapsamındaki diğer hususlara ilişkin olarak;
1) Yukarıdaki kurallara ek olarak Borsa tarafından
belirlenen değerleme dönemi içerisinde ve hesaplama yöntemi ile Borsa fiyatı
pay başına net aktif değerinin 1,5 katı ve üzeri olan menkul kıymet yatırım
ortaklıklarının B Grubu’na, Borsa fiyatı pay başına net aktif değerinin 2 katı
ve üzeri olan menkul kıymet yatırım ortaklıklarının C grubuna dahil edilmesine,
2) Payların sınıflandırılması ve gruplar arası geçiş
işlemlerinin belirlenecek değerleme dönemi ve veri seti üzerinden Borsa tarafından
yapılmasına,
3) Borsa’ya ilk defa kote olan şirket paylarının grubu
belirlenirken; halka arz edilen payların değerinin dikkate alınmasına ve söz
konusu payların değerlendirme sonrası dahil oldukları grupların kurallarına
göre işlem görmesine,
E) Söz konusu düzenlemenin 2 Ocak 2015 tarihi itibarıyla
uygulamaya başlanmasına,
F) Kurulumuzun (1) 23.07.2010 tarihli ve 21/657 sayılı, (2)
23.09.2010 tarihli ve 28/821 sayılı Kararlarının 2 Ocak 2015 tarihi itibarıyla
yürürlükten kaldırılmasına karar verilmiştir.
III) Kurul’un
i-SPK.128.9 (30.10.2014 tarihli ve 31/1059 s.k.) sayılı İlke Kararı:
23.07.2010 tarihli ve 21/655 sayılı Kurulumuz kararı
ile 19.08.2010 tarihli ve 24/729 sayılı Kurulumuz kararında fiili dolaşımdaki
pay oranı kavramı dışında tutulacak payları tanımlayan “Şirket sermayesinin %5
ve daha fazlasına sahip olan gerçek ve tüzel kişi ortakların sahip olduğu”
ifadesinin, 2 Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe girecek yeni ABC Düzenlemesi
kapsamında yapılacak hesaplamalardan itibaren kullanılmak üzere “Şirket
sermayesinin %10 ve daha fazlasına sahip olan gerçek ve tüzel kişi ortakların
sahip olduğu” şeklinde değiştirilmesine karar verilmiştir.
